پایگاه عشق و معرفت

اگر راهت افتاده بر این چمن

خـدایت بیــاورده چـــرخی بـزن

سبد خرید
0

سبد خرید شما خالی است

ورود و عضویت

×

نکاتی درباره رهپویی دل و مشی معنوی صحیح (4)

admin
05 اردیبهشت 1401
20 دقیقه زمان برای مطالعه
رهپویی دل
امتیاز بدهید
احمد علوی تبار – بهمن 1400

 

بخش چهارم – عوامل اختلال در فرایند رهپویی معنوی

یکی از عوامل مهم بازماندن از رهپویی معنوی و رشد حقیقی، غرور علمی با تکیه بر پوسته‌های جمع‌آوری‌شده از علوم دینی و غیر دینی است. بسیاری از افراد مغرور به دانش ظاهری، از وضعیت نابسامان قلب معنوی خود غافل‌اند. آنان در حالی‌که از نور حقیقی معرفت الهی بی‌بهره یا بسیار کم‌ بهره‌اند و راه را از چاه تشخیص نمی‌دهند، تمایل به راهنمایی دیگران دارند.

غرور علمی کاذب مانع از این می‌شود که انسان ولایت راهنمایان الهی را بپذیرد و در محضرشان بی‌ادعا و با ادب و با محبت بنشیند. راهنمایان الهی در عصر ما بی‌هیچ ادعایی یاران نزدیک و نمایندگان امام زمان هستند. ظاهر آنان بسیار ساده و بی‌تکلف است. آنان ساده و روان سخن می‌گویند و شاید در دستور زبان و فنون ادبیات ظاهری چندان قوی نباشند. اما قدرت و ثروت واقعی نه در دارایی‌ها و مهارت‌های علمی و فنی ظاهری بلکه در سلامت قلب معنوی، بهره‌مندی از بصیرت و خِرد الهی، و توانایی اعطای آرامش و شفای باطنی با انرژی حیاتی الهی است. (1)

دل‌کندن از ارزش‌های کاذب، آرام و با رضایت نشستن در محضر خداوند و اقتدا به راهنمای الهی حقیقی، گام مهمی در ورود به نماز جماعت باطنی و رهپویی و رشد معنوی حقیقی است. این حالتی است که در میراندن نفس کاذب دنیوی و عروج به حیات پاکیزه و متعالی و باقی اخروی، بسیار مؤثر است. نور معرفت الهی که از این طریق به قلب معنوی می‌تابد، هر چند اندک باشد، مایه و اعتباری حقیقی است که می‌توان با آن در صحنه‌ی زندگی دنیوی، کم و بیش هشیارانه به تجارت پر بهره‌ی اخروی پرداخت. (2)

 

زیان‌دهی تجارت آخرتی

تجارت آخرتی نیز ممکن است در اثر غفلت و سهل‌انگاری دچار زیان‌دهی یا حتی ورشکستگی شود. اندکی اختلال و انحراف در فرایند رهپویی معنوی با کاهش حضور قلب و به سبب عوامل زیر، بهره‌ی رهپویی را به شدت کاهش می‌دهد:

1- تزلزل و ناپیگیری در پذیرش ولایت راهنمایان الهی، گرایش به خودسری در رهپویی معنوی. (3)

2- گرایش به تغذیه معنوی ناخالص یا نامطمئن، گرایش به پوسته‌خواری معنوی (صید معنوی حرام) (4). چنین خطایی یکی از عوامل تزلزل و ناپیگیری در پذیرش ولایت راهنمایان الهی و ناشی از عدم برخورداری کافی از شیر معنوی خالص و ایمنی‌بخش مادر معنوی حقیقی در مراحل اولیه رهپویی معنوی و عدم تشخیص آلودگی‌ها و تلخی‌های شیر معنوی دایه‌های معنوی قلابی و نامطمئن است. راهنمای الهی حقیقی، علاوه بر ارائه‌ی شیر معنوی خالص‌و مقوی، رهپویان را از مکر ساحران فرعون و دام‌های پرفریب سفره‌های معنوی رنگین‌و آلوده برحذر می‌دارد. او به شیوه‌های مناسب و به‌دور از جنجال‌و جدال، حقانیت و قوّت مشی‌و کلام خویش و بطلان و سستی مشی‌و کلام ساحران را آشکار می‌سازد.

3- لغزش به شهوت‌رانی دنیوی، گرایش به فزون‌خواهی و برتری‌جویی دنیوی، کم‌فروشی، کاستن از کیفیت تولید و خدمات برای کسب سود دنیوی بیشتر، گرایش به فعالیت مستقیم یا غیر‌مستقیم اقتصادی سوداگرانه و مخلّ اقتصاد جامعه، تمایل به استفاده از اجناس دنیوی مرغوب‌تر و گران‌قیمت‌تر، … (صید مادی حرام). (5)

4- لغزش به تکبر و طغیان‌گری، خشونت، تندخویی و بحث و جدل.(6)

5- گرایش به بخل‌ورزی (بخل در عفو ‌کردن خطای دیگران و طلب مغفرت برای آنان، بخل در ارائه خدمات شایسته و کامل در حد توان برای خانواده و جامعه، بخل در پذیرش ولایت اولیای خدا، و بخل در انفاق مستمر درونی و ارسال انرژی مثبت به همه مخلوقات).(7)

6- لغزش به عیب‌جویی و بدگویی. (8)

7- گرایش به خود‌نمایی و تبرّج و تفاخر. (9)

8- لغزش به ریاکاری و تزویر. (10)

 

بهبود وضعیت قلب معنوی در گرو تداوم اصلاح مشی معنوی

خطاهای رهپویی معنوی حاکی از وجود ناخالصی‌هایی در قلب معنوی و اشکالاتی در نظام ارزشی آن است. همه مشکلات رهپویی معنوی در پرتو نور ولایت راهنمایان الهی و اهتمام به پرهیزکاری و استقامت در فرایند مراقبه و تطهیر دل با پیگیری مشی تواضع و عفو و احسان، قابل اصلاح است. تنها با مطالعه علوم دین و امثال همین مقاله و ذکر زبانی نمی‌توان وضعیت قلب معنوی را بهبود بخشید و از حالات دوزخی به حالات بهشتی گذر کرد. (11)

نماز ظاهری تمرینی برای ورود به باطن نماز است. اما هزار سال نماز‌خواندن ظاهری یا روخوانی قرآن کریم بدون اهتمام به پرهیز از گناه، ذره‌ای موجب هدایت و رشد معنوی نمی‌شود. قرآن کریم بلافاصله پس از سوره مبارکه فاتحه تصریح دارد که تنها برای پرهیزکاران موجب هدایت است. همچنین، خواندن دعاهایی مانند دعای مجیر بدون آشنایی نسبی با ماهیت آتشین دنیا و نحوه‌ی پیشگیری و اطفاء آتش‌های باطنی در فرایند مراقبه و اصلاح مشی معنوی، چاره‌ساز نیست. ذکر حسبی‌الله نیز بدون آشنایی نسبی با راه خدا و بدون ایمان قلبی به این‌که خداوند همه‌ی امور افراد رهپوی متقی را کفایت می‌کند، فایده‌ای ندارد.

رهپوی راه خدا به تدریج می‌آموزد که در هر لحظه، کم‌ارزش‌تر را می‌توان فدای با ارزش‌تر کرد و این‌که چه چیز حقیقتاً با ارزش‌تر است (12).

او به نسبتی که از سطح خواسته‌های نفس دنیوی فراتر می‌رود و در مسیر شهادت باطنی قرار می‌گیرد، درک می‌کند که به ارزش بالاتری دست می‌یابد، مشروط بر این‌که ایمان خود را با ظلم درنیامیزد.

از آیات قرآن کریم می‌توان دریافت که تجارت حقیقی به معنی وقف‌کردن زندگی دنیوی خود در راه خدا، کشته شدن نفس کاذب دنیوی و نیل به هستی عالی الهی با رهپویی و گذار پایدار قلب معنوی به مراتب والای بهشتی است. (13)

 

کارایی قلب معنوی تطهیر شده

کاری که قلب معنوی تطهیر شده می‌تواند انجام دهد و تجارت حقیقی را بسیار پر‌بهره سازد، به مراتب عالی‌تر، پر‌بازده‌تر، پردامنه‌تر، و بی‌عیب‌تر از بهترین و پربازده‌ترین کارهایی است که می‌توان با اعضا و جوارح دنیوی در راه خدا انجام داد.

نوع و توان تولید و خدمات شخصیت الهی قلب معنوی، بسیار عالی‌تر و فراتر از قابلیت‌های تولیدی و خدماتی ماهر‌ترین و پیشرفته‌ترین شخصیت‌ها و سازمان‌های علمی و فنی دنیوی است. انرژی حیاتی الهی تولید‌شده توسط یک قلب معنوی هدایت‌یافته و پاکیزه، برای تأمین نیازهای روزمره‌ی جسمی و روحی همه‌ی مخلوقات زمینی و آسمانی کافی‌ است. (14)

بنابراین، می‌توان دریافت که ادعای توانگری و رفتار متکبرانه و فخرفروشانه‌ی شخصیت‌ها و قدرت‌های ظاهری دنیوی تا چه حد جاهلانه و مضحک است. آنان تصوری از ناچیزی ثروت و قدرت دنیوی در مقابل ارزشمندی و توانگری عظیم و پایدار قلب معنوی تطهیر شده ندارند. ساده‌زیستی دنیوی توانگران حقیقی نیز باور این حقیقت را دشوارتر می‌کند.

آگاهی از میزان ارزشمندی قلب معنوی هدایت‌یافته و تطهیر‌شده، اهمیت تلاش و مراقبت برای احیا و اعتلای قلب معنوی خویش را مبرهن می‌سازد و پیگیری و استقامت در رهپویی معنوی را آسان می‌کند.

 

اهتمام به رهپویی معنوی حقیقی

روشن‌گری و راهنمایی بسیار هوشمندانه‌ی امام صادق‌ (ع) به یکی از رهجویان راه خدا به نام ”عنوان بصری“، همچنان تا عصر حاضر توصیه‌ای مؤکد از سوی بسیاری راهنمایان الهی برای شروع رهپویی معنوی حقیقی بوده است. امام صادق‌ (ع) بر نکات زیر تأکید فرموده‌اند:

1- ساز و کار متفاوت تحصیل معرفت الهی

معرفت الهی با فراگیری علوم ظاهری به دست نمی‌آید، بلکه نوری است که در دل کسی که خداوند می‌خواهد او را هدایت کند واقع می‌شود.

2- درک حقیقت بندگی خداوند

طلب علم و معرفت الهی مستلزم درکی از حقیقت بندگی خداوند است.

3- عمل به آنچه بر دل روشن شده

تحصیل علم و معرفت الهی با عمل کردن به آنچه برای قلب معنوی روشن شده امکان‌پذیر می‌شود. (15)

4- طلب فهم بیشتر از خداوند

عمل کردن نیکوتر به آنچه برای قلب معنوی روشن شده و افزایش علم و معرفت الهی، با طلب فهم بیشتر از خداوند میسر می‌شود. (16)

5- فراهم آوردن ملزومات درک حقیقت بندگی خداوند

درک حقیقت بندگی خداوند مستلزم پذیرش سه نکته است. اول: مالکیت خدا بر آنچه در اختیار داریم و استفاده از امکانات خود طبق رهنمود‌های الهی (17)؛ دوم: خودداری از مصلحت اندیشی دنیوی و تدبیر خودسرانه‌ی امور زندگی؛ سوم: تلاش و جدیت کافی برای توجه و تمرکز دائمی بر انجام دادن آنچه خداوند امر فرموده و انجام ندادن آنچه نهی فرموده است.

6- پذیرش مالکیت خداوند و انفاق در راه خدا

پذیرش مالکیت خداوند بر آنچه در اختیار بنده‌ی خداست، انفاق در راه خدا را آسان (و به فعال‌سازی قابلیت‌های الهی قلب معنوی کمک) می‌کند.

7- سپردن تدبیر زندگی به خداوند و صبر زیبا در راه خدا

سپردن تدبیر امور زندگی به خداوند (موجب اطمینان قلبی از نیکو رقم خوردن مقدرات می‌شود و) تحمل ناملایمات زندگی دنیوی را آسان می‌کند.

8- تمرکز بر عمل به رهنمودهای الهی و پرهیز از جدل و خودنمایی و فخرفروشی

توجه و تمرکز بر انجام نیکوی وظایف طبق رهنمود‌های الهی، مجالی برای بحث و جدل با دیگران و خود‌نمایی و فخر فروشی باقی نمی‌گذارد. (تداوم این توجه و تمرکز به معنی ورود به حالت پربهره‌ی ذکر باطنی دائمی است.)

9- بهبود نظام ارزشی قلب معنوی با درک حقیقت بندگی خداوند

با چنین درکی از بندگی خداوند (و برخورداری نسبی از نور معرفت الهی و سبکباری و نشاط روحی با عمل کردن به رهنمود‌های الهی، نظام ارزشی قلب معنوی بهبود می‌یابد و) خواری و خفت پیروی از اوامر شیطان و راه و روش دنیا‌طلبان آشکار خواهد شد. چنین درکی، موجب پرهیز از بهره‌برداری نادرست و نامناسب از دنیا از جمله ثروت‌اندوزی دنیوی و فخر‌فروشی، پرهیز از اتلاف وقت و انرژی (و استفاده‌ی پر بهره و حقیقی از زندگی دنیوی برای بنای حیات متعالی و نقد اخروی) می‌شود. این اولین درجه از تقوای الهی حقیقی (و از مراحل اساسی و ضروری رهپویی و رشد معنوی) است.

10- تأدیب و تربیت نفس با تغذیه صحیح

(از دیگر الزامات این مرحله‌ی اساسی از رهپویی و رشد معنوی) لزوم تأدیب و تربیت نفس با خودداری از هوسرانی در غذا خوردن، پرهیز از غذا خوردن با بی‌میلی و نیز هنگام عدم احساس گرسنگی، پرهیز از پرخوری به هنگام غذا خوردن، مراقبت کافی در تهیه و استفاده از روزیِ حلال و مناسب و نیز در غذا خوردن با نام و یاد خداوند است.

11- رعایت دیگر الزامات حفظ سلامت قلب معنوی

رعایت برخی دیگر از الزامات حفظ سلامت قلب معنوی با صبر و شکیبایی و پرهیز از بحث و جدل و برخورد نامناسب (خشونت‌آمیز، توأم با سرزنش، تحقیر‌آمیز، کینه‌ورزانه، توهین‌آمیز یا تمسخر‌آمیز) با دیگران و اهتمام به عفو و احسان و خیرخواهی قلبی و طلب آمرزش در مواجهه با برخورد‌های ناخوشایند دیگران، در تمام مراحل رهپویی ضروری است. (18)

12- بهره‌گیری صحیح از دانایان و راهنمایان الهی و پرهیز از فتوی‌دادن

لزوم بهره‌گیری از علم و معرفت الهیِ دانایان و راهنمایان حقیقی با رعایت ادب و بدون انگیزه‌ی به چالش‌کشیدن و آزمودن علنی آنان، لزوم اجتناب از عمل‌کردن به رأی خود (بدون پشتوانه‌ی معرفتی کافی) و لزوم رعایت احتیاط در هر موردی که احتیاط مناسب‌تر به نظر می‌رسد، لزوم اجتناب از فتوی‌دادن (بدون پشتوانه‌ی معرفتی کافی و پیش از دست‌یابی به شایستگی هدایت الهی).

پذیرش این آموزه‌های الهی و عمل به تمامی این رهنمود‌ها برای نیل به درجات بالای تقوای الهی ضروری است. امیر مؤمنان امام علی (ع) در توصیف افراد با تقوا، پس از تأکید بر اهمیت اهتمام به تقوا و نیکی برای جلب رضایت و حمایت خداوند و برقراری ارتباط معنوی مؤثر با او، اولین ویژگی افراد متقی و نیکوکار را مراقبت بر درست و به‌جا سخن‌گفتن ذکر می‌کنند. (19)

 

منابع و توضیحات

1- قرآن کریم، سوره مبارکه بقره 247 و 248.

2- سوره مبارکه جمعه 10.

3- بقره 109، آل‌عمران 23-19، … (رویگردانی از اولیای خدا معادل از بین بردن نور آنان در قلب معنوی خود است.)

4- بقره 57، اعراف 160، طه 80 و 81، …

5- بقره 212-208، آل‌عمران 14 و 15، انعام‌152، اعراف 85، هود 86-84، اسراء 35، شعراء 181، مطففین 3-1، تکاثر، …

یکی از ایده‌های بسیار زیان‌بار در انقلاب اسلامی این بود که با افزایش توان اقتصادی‌ِ‌خصوصیِ معتقدان به اسلام و انقلاب، توان نظام اسلامی افزایش می‌یابد. در حالی‌که افزایش توان نظام در گرو رشد اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و معنوی جامعه است.

نفس ناپاک، برای توجیه تمایلات دنیوی خود، برداشت‌های نادرست از آیات و روایات الهی را اشاعه می‌دهد. تفسیر نادرست از فضل خداوند، به‌ویژه در سوره مبارکه جمعه 10، بقره 198 و نمل 40، و تنزل آن به روزی دنیوی، بسیار خسارت‌بار بوده‌است.

برخی گمراهان گمان می‌کنند که خداوند برآوردن حاجات خدا‌باوران برای توسعه طلبی‌های دنیوی را به عهده گرفته‌است، در حالی‌که خداوند به مؤمنان می‌آموزد که همواره بهترین‌هایی را که نزد اوست طلب کنند. در دعای امام صادق (ع) در ماه رجب نیز ممکن است درخواست ”جمیع خیر دنیا“ به‌معنی امکان دستیابی بیشتر به نعمت‌های دنیوی تلقی شود، نه تأمین همه‌ی شرایط دنیوی مناسب برای رشد معنوی بهتر.

دنبال‌کردن ایده‌های انحرافی از سوی بخش بزرگی از انقلابیون به‌ویژه از دهه‌ی دوم انقلاب اسلامی، پیامد‌های بسیار ناگوار و عبرت‌های بسیار مهمی داشته‌است. دستیابی به اموال عمومی و به عهده‌گرفتن امور مردم (از جمله در زمینه معیشت، آموزش و بهداشت)، آزمایش بزرگی برای انقلابیون بود. بسیاری از همراهان ظاهری انقلاب در عمل توجهی به رهنمودهای الهی نداشتند. حرام‌خواری‌ها موجب بی‌کفایتی در همراهی با جریان اصلی انقلاب شد (بقره 249).

6- بقره 197، اعراف 40، 146 و 147، انفال‌46، فرقان‌63، قصص 83، الرحمن 9-7، فجر‌13-6، ضحی 9 و 10، علق، ماعون، …

توضیح بیشتر درباره جدل

بحث و جدل ممکن است ناشی از تکبر و خود‌رأیی، حسد‌ورزی، منفی‌بافی، ادعای دانایی و خود‌نمایی یا حساسیت و پافشاری نامعقول بر دفاع از ارزش‌هایی باشد که به نظر می‌رسد از سوی دیگران از جمله اعضای خانواده، همسایگان، رانندگان، گران‌فروشان یا کم‌فروشان و …، نادیده گرفته شده یا مورد تعرض واقع شده است. در هر حال، بحث و جدل کم و بیش موجب اتلاف انرژی حیاتی الهی می‌شود، فرایند پاک‌سازی قلب معنوی را مختل می‌کند و قلب معنوی را در معرض مخاطره و آسیب قرار می‌دهد.

برای رهروان حقیقی راه خدا که مرحله حج باطنی را می‌گذرانند، ورود به هرگونه نزاع و جدال، حرام و ناپسند است، چنان‌که قرآن کریم ناروایی آن را در مراحل آغازین رشد معنوی حضرت موسی (ع) یادآور شده است.

در برخی رویکرد‌های معنوی، از جمله رویکرد وین دایر، اصل پرهیز از جدل به نحوی نامعقول به مسائل بین‌المللی تعمیم داده شده و با ایده‌ی ”حمایت از صلح و عدم مخالفت با جنگ“ و ”بر ضد هیچ‌چیز جبهه‌گیری نکنید“ مطرح گردیده است. (شریفی‌دوست، کاوشی در معنویت‌های نوظهور، ص 212 و 213)). البته تلاش‌های مجاهدان و مأموران حفظ نظم و امنیت جامعه مسلمانان باید عاری از حس کینه‌توزی، انتقام‌جویی و حرمت‌شکنی باشد.

7- آل‌عمران 92 و 180، محمد (ص) 38، لیل، …

8- بقره 83، حجرات 12، همزه، …

9- انفال 47، احزاب 33، حدید 20، … نهج البلاغه، خطبه 103: ”در آخرالزمان فقط مؤمنانی نجات می‌یابند که گمنام زندگی می‌کنند.“ این نجات به معنی رهایی کامل دل از سلطه نفس دنیوی، گشایش راه معرفت حضوری و بهره‌مندی از حیات و خِرد عالی الهی است.

10- بقره 16-8 و 264، نساء 142، ماعون، …

11- مراتب بهشت

بهشت همان مراتب بالایی و آسمانی قلب معنوی انسان است که متناظر با درجاتی از هستی و خِرد عالی الهی است. جایگاه اولیای خدا در عالی‌ترین مراتب آسمان دل است. تقرب به خداوند و اولیای خدا تنها با بهبود وضعیت قلب معنوی امکان‌پذیر است. صِرف ملاقات ظاهری با امام زمان (عج) به معنی سنخیت‌یافتن با ایشان و نیل به مقصد نیست. برای این‌که ما را به مراتب عالی هستی بالا بکشند، اهتمام ما به رهپویی معنوی و اصلاح بدون افساد ضروری است.

12- بسیاری از اختلافات خانوادگی و مشکلات اجتماعی ناشی از عدم درک صحیح این نکته است.

13- توبه 111، صف 13-10، …

14- در آیه 32 سوره مبارکه مائده اشاره شده است که حیات‌بخشی [حقیقی باطنی] به یک نفر، معادل زنده‌کردن همه‌ی مردم است. البته حیات یافته‌ی حقیقی ولیّ خداست و حیات‌بخشی حقیقی، امری الهی و از وظایف اولیای خداست.

در فضای مجازی دنیوی، نتایج اختراعات‌و اکتشافات پژوهشگران (از جمله در زمینه بهداشت‌و درمان)، غالباً با صرف هزینه‌ای مادی برای دیگران نیز قابل استفاده‌ است. اما در فضای حقیقی باطنی، بهره‌برداری هر رهپوی راستین راه خدا از گنج حقیقی و عظیم دانش الهی، تنها با توجه قلبی به خداوند و اولیای خدا برای همگان به رایگان قابل استفاده است، همچون اعضای خانواده‌ای بزرگ که همه از طریق درآمد یک نفر ارتزاق می‌کنند. همچنین، در فضای مجازی دنیوی، تعداد طرفداران و پیروان نظر و مشی افراد صاحب‌نظر اهمیت دارد. اما در فضای حقیقی باطنی، کیفیت ارتباط معنوی پیروان مهم است. یک پیرو حقیقی و ممتاز اولیای خدا، به لحاظ ارزش معنوی‌حقیقی (نه برخورداری از حقوق اجتماعی)، برتر از صدها میلیون دنبال‌کننده‌ی با‌ کیفیت پایین است.

15- تلاش برای تحصیل علم و معرفت الهی بدون عمل کردن به آن، منجر به جذب پوسته‌های معارف می‌شود و بر حجاب‌های معرفتی می‌افزاید. آیه 5 سوره مبارکه جمعه به این نکته اشاره دارد.

16- فهم بیشتر با کتاب خواندن نیست

مراجعه به منابع غیر الهی و ناخالص، نه تنها کمکی به فهم بهتر مسائل رهپویی نمی‌کند، بلکه بر معضلات رهپویی می‌افزاید و حتی در بسیاری موارد، مراجعه با نور ناکافی باطنی به معنای ظاهری آیات قرآن کریم و روایات حضرات معصومین (ع) ممکن است موجب برداشت‌های سطحی و ناقص شود. امام صادق (ع) به رهجوی راه خدا نفرمودند برای فهمیدن بیشتر و فقیه شدن بروید کتاب بخوانید. معنای توصیه‌ی ایشان این است با تلاش برای عمل کردن نیکوتر به آنچه از هدایت الهی دریافته‌اید، از خداوند طلب فهم بیشتر کنید.

17- خداوند آدم را عزیز و مختار و بزرگ آفریده است (طوبای محبت 1، ص 31). او می‌خواهد ما مملوک دنیا نباشیم و به مالکیت حقیقی دست یابیم. او همه‌ی نعمت‌ها را برای ما و ما را برای دستیابی به معرفت و توانایی‌های خودش آفریده است. این امر مستلزم پذیرش مالکیت حقیقی برای خداوند و هویت الهی خویش و منع نفس دنیوی از احساس مالکیت دائمی است.

18- فرقان 63، آل‌عمران 136-131، …

19- نهج البلاغه، خطبه 193، خطبه همام.

البته اگر معنای عمیق و وسیع جمله ”مَنطِقُهُمُ الصَّواب“ را در نظر بگیریم، تمامی راه و روش زندگی ما و تمامی حالات ما، از جمله سکوت‌کردن و احسان قلبی پنهان و بی‌ریا و بی‌منت و بی‌توقع، بیانی از سطح حیات و هشیاری ماست و همه مراقبت‌ها و رعایت‌ها برای ادای حق یعنی تلاش برای حفظ و توسعه قابلیت‌های الهی دل (از جمله تولید و تابش انرژی حیاتی الهی) با اهتمام به مهار و میراندن اختیاری نفس کاذب دنیوی و نیل به حق محض (حیات پاکیزه با هشیاری متعالی الهی) است.

می‌توان گفت که این سخن شگفت‌انگیز امام علی (ع) (مَنطِقُهُمُ الصَّواب)، عصاره‌ی بخش بزرگی از رهنمود‌های الهی است. بخش عمده‌ی سخنان حضرت در این خطبه، از جمله: مَلبَسُهُمُ الاقتصاد و مَشیُهُمُ التّواضُع، برای توضیح بیشتر همان کلام است، همچنان‌که بسم الله الرّحمن الرّحیم عصاره‌ی قرآن کریم است. مَلبس در این سخنان حضرت به معنی مجموع وسایل معیشت بدن دنیایی (دل‌پوش) از جمله مسکن، مَرکب، پوشاک و خوراک است.

 

برخی مطالب مرتبط

نکاتی درباره رهپویی دل و مشی معنوی صحیح (5)

نکاتی درباره رهپویی دل و مشی معنوی صحیح (3)

اسلام راستین – اسلام‌شناسی به زبان ساده (1)

نکاتی درباره برخی حقایق هستی و اهداف زندگی (1)

نگاهی به شخص‌های اصلی دین راستین خدا … (1)

نکاتی درباره رهپویی دل و مشی معنوی صحیح (1)

نکاتی درباره رهپویی دل و مشی معنوی صحیح (2)

شرحی بر شعر سوز و ساز رمضان (1)

شرحی بر شعر راز حج – حج دل (1)

خورشید حقیقی – شرحی بر شعر پیامبر خِرد و عشق (1)

نکاتی درباره نظام‌سازی اجتماعی مبتنی بر ارزش‌های دینی (1)

پیام نوروزی احمد علوی تبار

پرسش و پاسخ درباره برخورد محترمانه

پرسش و پاسخ درباره اهمیت نماز

گزیده‌ای از طوبای محبت – بسم الله

پرسش و پاسخ درباره عدالت الهی و امام زمان (عج)

پرسش و پاسخ درباره آمرزش گناهان با گریه بر امام حسین (ع)

بیداری دل و طلب فرج برای پیمودن راه اولیا – شرحی بر دعای ندبه (1)

چگونه مشکلات زندگی را حل کنیم – شرحی بر شعر با رضا بنشین (1)

نگاهی به دیدگاه روان‌شناختی و روان‌درمانی آنتونی رابینز (1)

مختصری درباره رویداد غدیر خم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

مطالب مرتبط

آغاز بیداری دل – شرحی بر دعای ندبه (4)

احمد علوی تبار - تابستان 1401   بخش چهارم - آغاز بیداری دل، ندبه اضطرار و طلب فرج برای ...
admin
10 شهریور 1401

خورشید حقیقی – شرحی بر شعر پیامبر خِرد و عشق (1)

احمد علوی تبار - بهار 1401   چکیده خورشید ظاهری و ستارگان جلوه‌هایی از خورشید حقیقی اند. خورشید حقیقی اصلی، ...
admin
09 اردیبهشت 1401

نکاتی درباره برخی حقایق هستی و اهداف زندگی (1)

احمد علوی تبار - شهریور 1400   چکیده ریشه اصلی مشکلات زندگی دنیوی در عدم آگاهی کافی از ماهیت ناامن ...
admin
28 بهمن 1400
preloader